Şubat’ta da Ocak’ta olduğu gibi politika faizinde indirime giden Merkez Bankası’nın faiz indirim stratejisinin banka kredili konut satışını 2020’de patlatacağını düşündüklerini söyleyen Coldwell Banker Türkiye Ülke Başkanı Gökhan Taş, Merkez Bankası’nın bu sene Ocak’ta 75 baz puan, Şubat’ta 50 puan daha indirime giderek politika faizini yüzde 10,75’e çektiğine hatırlatarak, “bu sene ortalama konut kredi faiz oranı şu an için yüzde 0,98 bunun daha da düşeceği öngörüyoruz. Dolayısıyla bu yıl geçen yıla kıyasla yaklaşık 200 bin daha fazla banka kredili konut satışı gerçekleşeceğini öngörüyoruz.” dedi.

Faiz’de 0,50 baz puanlık indirim 200 bin ek konut satışı yaratıyor

Yaklaşık yüzde 0,50 baz puanlık konut kredi faiz indiriminin yaklaşık 200 bin konut satışını tetiklediğine dikkat çeken Taş, “Nitekim 2017’de faiz oranı ortalaması yüzde 1 iken 473 bin konut ipotekli satılmıştı, faiz oranı ortalaması yüzde 1,5 olan 2018’de 276 bin konut satıldığını görüyoruz. Yine 2009’da konut faiz oranı yüzde 1,3 iken 22 bin banka kredili konut satılmıştı. 2010’da konut kredi faiz oranları yüzde 0,9’a çekildi ve satılan banka kredili konut satış adedi yaklaşık 225 bin adet artışla 246 bini geçti. Benzer bir eğilimi 2012-2013 yıllarında da görebiliyoruz. 2012’de ortalama konut kredi faiz oranı yüzde 1,3 iken 270 bin banka kredili ev satışı gerçekleşti, 2013’te ise konut kredi faiz oranları ilk kez yüzde 1’in altına düştü ve ortalama yüzde 0,80 olarak gerçekleşti. Satılan banka kredili konut adedi ise 460 bin oldu.” değerlendirmesinde bulundu.

İlk el konut satışını canlandırmak şart

Taş, konut kredi faiz oranlarının tüketici talebinde en önemli rolü teşkil ettiğini kaydederek, “2019’da özellikle birinci el konut satışında yaşanan büyük düşüş (yüzde 26), 2020 ilk aya da yansımış görünüyor. Nitekim Ocak’ta ipotekli konut satış adedi Ocak 2019’a göre bu yılın ilk ayında yüzde 546 artarken, birinci el konut satışı sadece 5 bin adet artabildi. Hükümetin birinci el konutlarda kredi oranını 0,79’a çekmesi de bununla yakından alakalı.” değerlendirmesinde bulundu.  Taş daha önce de vurguladığı, birinci el konut alacaklara getirilecek Tapu Harcı, KDV gibi muafiyetlerle bunun sağlanabileceğini hatırlattı.

Faiz indirim serüveni

Ocak 2019’da toplanan Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, politika faizini yüzde 24 düzeyinde sabit tutmuştu. Bir sonraki toplantı olan Mart 2019’da da faizi sabit tutma kararı devam etmişti. Yine Nisan ve Haziran’daki toplantıda da değişiklik yapılmadı. Akabinde Merkez Bankası’nda yaşanan kan değişiminin ardından, Murat Uysal’ın başkanlığında toplanan kurul politika faizinde 425 baz puan birden indirime gitti. Ağustos başında ise Ziraat Bankası, Vakıfbank ve Halkbank konut kredisinde faiz indirimine gitti. Kamu bankaları 500 bin liraya kadar 180 ay vadeli konut kredisinde faizi yüzde 0,99 olarak belirledi. Ayrıca konut kredisinde vade de ilk kez 15 yıla çıkmış oldu. Özel bankaların da konut kredi faiz oranlarını yüzde 1’in altına çekmeye başlamasıyla sektör derinlik kazandı. Sonrasında ise Merkez Bankası 12 Eylül’de 325 baz puan indirimle faizi yüzde 16,50’ye, 24 Ekim’deki 250 baz puan, 12 Aralık’ta 200 baz puan, 19 Ocak 2020’de 75 baz puan, 19 Şubat’ta da 50 baz puan daha indirime giderek politika faizini yüzde 10,75 seviyelerine çekilmiş oldu. Böylece 8 ayda yüzde 56 indirime gidilmiş oldu.

Ortalama konut kredi faiz oranı ve banka kredili satışlar

                               Yıllık Ort.            Aylık Ort.            Yıllık Banka Kredili Ev Satışı

2020                      11,77                     0,98                       42,237

2019                      17,75                     1,47                       332.508

2018                      19,29                     1,60                       276.820

2017                      12,14                     1,01                       473.099

2016                      13,24                     1,10                       449.508

2015                      12,31                     1,025                     434.388

2014                      11,86                     0,99                       389.689

2013                      9,69                       0,80                       460.112

2012                      12,40                     1,03                       270.136

2011                      11,59                     0,965                     289.275

2010                      11,05                     0,92                       246.741

2009                      15,60                     1,3                         22.726

2008                      18,63                     1,55                       –

2019’da kadınların konut satışında payının en fazla olduğu il yüzde 40,3 ile Balıkesir oldu. Balıkesir, üst üste altıncı kez bu alanda birinciliğin sahibi olurken, Türkiye’de ilk kez bir şehirde kadınların konut alımı yüzde 40’ı aştı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2019 yılına ilişkin konut satış verilerini açıkladı. Buna göre Türkiye genelindeki konut satışları geçtiğimiz yılın biraz altında bir performans göstererek, 1 milyon 348 bin 729 adede gerilerken, kadınların konut satışındaki payı ise yükselmeye devam etti. Dünyaca ünlü gayrimenkul danışmanlığı şirketi Coldwell Banker tarafından bu yıl üçüncüsü gerçekleştirilen Konutta Kadının Gücü Araştırmasının sonuçlarına göre, 2019 yılında Türkiye’de yapılan konut satışlarının yüzde 31,16’sı kadınlar tarafından gerçekleştirildi.

3 YILDIR DÜZENLİ OLARAK ARTIYOR

TÜİK’in konut satışındaki cinsiyet bazlı istatistikleri 2014 yılından bu yana yayınlandığını ifade eden Coldwell Banker Türkiye Ülke Başkanı Gökhan Taş, “Buna göre kadınların Türkiye’deki konut satışındaki payı 2019 yılında tarihin en yüksek seviyesine ulaştı. Söz konusu oran 2017 yılından bu yana sürekli olarak artış gösterse de bu oranın hâlâ dünyanın gelişmiş ülkelerine göre oldukça düşük olduğunu ifade edebiliriz” dedi.

İLK KEZ BİR İL YÜZDE 40 BARAJINI AŞTI

2019 istatistiklerine göre, kadınların Türkiye’de en fazla konut satın aldığı ilin üst üste altıncı kez Balıkesir olduğunu dile getiren Gökhan Taş, “Balıkesir’de geçtiğimiz yıl el değiştiren yaklaşık 29 bin konutun 11 bin 725’i kadınlar tarafından satın alınırken, kadınların toplam satıştaki payı yüzde 40,34 oldu. Böylece Türkiye’de ilk kez bir şehirde söz konusu oran yüzde 40’ı geride bıraktı. Balıkesir’in ardından Türkiye’de ikinci sırada yer alan ilimiz Çanakkale olurken, onu Burdur takip etti. İlk 10’da yer alan diğer iller ise şöyle sıralandı: Edirne, Muğla, Tunceli, Giresun, Kilis, Niğde ve Denizli.”

DOĞU İLLERİ LİSTENİN SON SIRALARINDA

İlk 10’a Doğu ve Güneydoğu’dan giren tek ilin Tunceli olduğunu; Karadeniz Bölgesi’ni de tek başına Giresun’un temsil ettiğini sözlerine ekleyen Gökhan Taş şöyle devam etti: “Listenin son sıralarına baktığımızda ise Doğu illerinin ağırlığını görüyoruz. 2019 verilerine göre, kadınların yüzdesel olarak en az konut satın aldığı il yüzde 17,35 ile Ağrı olurken, onu yüzde 18,34 ile Bitlis ve yüzde 19,91 ile Muş takip etti. Siirt, Şırnak, Kars, Bingöl, Bayburt, Van ve Erzurum, kadınlara konut satış oranının düşük olduğu diğer iller arasında yer alıyor.”

420 bin konutu kadınlar satın aldı

Araştırmada öne çıkan diğer detaylar ise şöyle: TÜİK, sitesinde 2014 yılından bu yana cinsiyete göre istatistiklere yer veriyor. 2014 yılında yüzde 29,5 olan kadınlara konut satış oranı, 2015 yılında yüzde 29,6’ya çıktıktan sonra 2016 yılında yüzde 29,2’ye; 2017 yılında ise yüzde 29,1’e gerilemişti. Söz konusu oran 2018 yılında yüzde 30,6’ya ulaşırken, 2019 yılında yakalanan yüzde 31,16’lık oran ile söz konusu verilerin yayınlandığı dönemde en yüksek seviyeye ulaşıldı.

– 2014 yılında Türkiye genelinde kadınlara konut satışı 343 bin 209 olarak gerçekleşirken, söz konusu rakam 2019 yılında 420 bin 276’ya ulaştı. Yani aradan geçen beş yılda kadınların konut alımı yüzde 22,5 arttı.

– Kadınlara konut satışında 2019 yılının şampiyonu olan Balıkesir, 2014 yılından bu yana altı yıldır bu alanda liderliği elinde bulunduruyor. Balıkesir’de kadınlara konut satış oranı 2014 yılında yüzde 38,7; 2015 yılında yüzde 39; 2016 yılında yüzde 38,7; 2017 yılında yüzde 37,5, 2018’de ise yüzde 39,7’ye ulaştı. Bu oran 2019 yılında ise yüzde 40’ı aşarak yeni bir rekora işaret etti.

İl İl Konut Satış İstatistikleri