Konut fiyatları enflasyonun gerisinde kaldı

sahibinden.com’un, Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) iş birliğiyle hazırladığı “sahibindex Kiralık ve Satılık Konut Piyasası Görünümü” raporlarının ekim ayı sonuçları yayımlandı.

Rapora göre, Eylül ayında enflasyondan arındırılmış (reel) satılık konut fiyatları, geçen yılın aynı ayına göre Türkiye genelinde yüzde 7,8 geriledi. Yıllık reel fiyatlar İstanbul’da yüzde 4, Ankara’da yüzde 2,5 ve İzmir’de yüzde 9,3 düşüş gösterdi. 

Satılık konut reel fiyatlarında yıllık gerileme sürdü

Eylül ayında satılık reel konut fiyat endeksi 141,9 seviyesinde gerçekleşti ve reel konut fiyatları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7,8 geriledi.

Şekil 1: Türkiye genelinde reel konut fiyat endeksi (2017 Eylül=100)

Kaynak: sahibinden.com, Betam

Yıllık reel fiyatlar üç büyükşehirde de geriledi

Yıllık bazda reel konut fiyatları İstanbul’da yüzde 4, Ankara’da yüzde 2,5, İzmir’de ise yüzde 9,3 geriledi. Eylül ayında reel konut fiyat endeksi İstanbul’da 146,5, Ankara’da 182,5, İzmir’de ise 148,7 seviyesinde gerçekleşti.

Ortalama konut metrekare fiyatı Türkiye genelinde 46 bin 681 TL olarak gerçekleşti. Metrekare fiyatı İstanbul’da 67 bin 949 TL, İzmir’de 54 bin 310 TL ve Ankara’da 40 bin 417 TL oldu. Ortalama cari konut fiyatları geçen yılın aynı ayına göre ülke genelinde yüzde 19,6 artarken, yıllık artış oranı İstanbul’da yüzde 24,6, Ankara’da yüzde 26,5 ve İzmir’de yüzde 17,7 olarak gerçekleşti.

Şekil 2: Üç büyük ilde reel satılık fiyat endeksleri (2017 Eylül=100)

Kaynak: sahibinden.com, Betam

Ülke geneli ve üç büyükşehirde reel kiralarda gerileme sürdü

Eylül ayında Türkiye genelinde reel kira fiyat endeksi, ortalama metrekare cari kiradaki aylık yüzde 0,8’lik düşüşün ve aynı dönemde enflasyonun yüzde 1,8 olarak gerçekleşmesinin etkisiyle 165,6 seviyesine geriledi. Reel kira fiyat endeksi geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 5,7 azaldı.

Üç büyükşehirde de reel kira fiyat endeksi bir önceki aya kıyasla geriledi. Aylık düşüş İstanbul’da yüzde 2,6, Ankara’da yüzde 3,5, İzmir’de ise yüzde 3,2 oldu.  Reel kira endeksi İstanbul’da 200,7, Ankara’da 245,7, İzmir’de ise 185,5 seviyesinde gerçekleşti.

 Şekil 3: Türkiye genelinde reel kira endeksi (2017 Eylül=100)

Kaynak: sahibinden.com, Betam

Kiralık konut talebinde yıllık artış görüldü

Kiralık konut talep endeksi eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 15,1 gerilerken, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 5,5 arttı. Kapatılan ilan yaşı ise bir önceki aya göre ülke genelinde 0,8 gün uzayarak 28 gün oldu. Kapatılan ilan yaşı İstanbul’da 0,9 gün artışla 23,5 gün, Ankara’da 0,4 gün artışla 24,7 gün, İzmir’de ise 0,2 gün artışla 37,5 gün olarak gerçekleşti.

Şekil 4: Talep göstergesi (2020 Şubat=100)

Kaynak: sahibinden.com, Betam

BETAM tarafından sahibinden.com verileri ile hazırlanan kira endeksi ile TÜİK’in açıkladığı TÜFE kira endeksinin hesaplama yöntemlerinin farklı olduğunu belirtmek gerekir. BETAM tarafından yayınlanan kira endeksinde, “yeni kiraya verilmek üzere ilan edilen” konutların “talep edilen kira fiyatlarındaki” artışı dikkate alınıyor. Ancak, ilan edilen fiyatlardan bir kiralamanın gerçekleşip gerçekleşmediği ve gerçekleştiyse hangi fiyattan gerçekleştiği bilgisi bilinemiyor. Bu nedenle, doğrudan enflasyon hesabına yönelik bir kira endeksi hesabı yapmak uygun değil. Öte yandan, TÜİK’in Hanehalkı Bütçe Anketi ile izlemekte olduğu kira fiyatı endeksi ise “aynı evde oturmaya devam eden kiracıların yaşadığı” fiyat artışını yansıtıyor.