Yapı ruhsatı alan konutların yüzde 28’nin iskanı bulunmuyor

TÜİK tarafından inşaat ruhsatları ve halk arasında iskan olarak bilinen yapı kullanma izin belgelerine ilişkin 2025 yılı son çeyrek verileri açıklandı.  Belediyeler tarafından açıklanan verilere göre 2025 yılında toplam 1.111.852 daire için inşaat ruhsatı, 673 bin 575 daire için de yapı kullanma izin belgesi verildi. Ancak son beş yılda inşaat yapı ruhsatı alıp  da iskan almayan yapı farkı %28 gibi yüksek rakamlara ulaştı.

Belediyeler tarafından 2025 yılı verilerine göre toplam 1.111.852 daire için inşaat ruhsatı, 673.575 daire için de yapı kullanma izin belgesi verilmiştir. Yapı Ruhsatı Verilen Dairelerin Sayısı bir önceki sene verilere göre %30,2 arttı. Belediyeler tarafından 2025 yılında verilen yapı ruhsatlarında, bir önceki yıla göre bina sayısı %14,5, daire sayısı %30,2 ve yüzölçümü %18,2 arttı.

Verileri değerlendiren EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdür Yardımcısı Özhan Yurtseven, “Konut için alınan ruhsatları, aynı yılın yapı kullanma izin belgesiyle karşılaştırmak çok doğru bir karşılaştırma olmayacaktır. Yapı ruhsatı, alındıktan sonra iki yıl inşaata başlamak koşulu ile 5 yıl süre ile geçerli. Ruhsat alır almaz inşaata başlansa bile inşaatın aynı yıl içinde bitip yapı ruhsatı alması söz konusu olamaz, süreçler daha uzun sürmekte.

2021 yılından itibaren 2025 yılı sonuna kadar- son 5 yılda- yaklaşık 4,35 milyon daire için Yapı Ruhsatı ve 3,13 milyon daire için Yapı Kullanma İzin Belgesi verildiğini görüyoruz. Son 5 yılda inşaat için izin alan mülklerin yaklaşık %28’i iskan almamış. 2016 yılından itibaren 2025 yılı sonuna- son 10 yılda- yaklaşık 8,36 milyon daire için Yapı Ruhsatı ve 7,0 milyon daire için Yapı Kullanma İzin Belgesi verildiğini görüyoruz. Son 10 yılda inşaat için izin alınan mülklerin %16,3’ü iskan almamış.

2011 yılından itibaren 2025 yılı sonuna kadar -son 15 yılda- yaklaşık 12,58 milyon daire için Yapı Ruhsatı ve 10,36 milyon daire için Yapı Kullanma İzin Belgesi verildiğini görüyoruz. Son 15 yılda inşaat için izin alan mülklerin %17,6 sının iskan almadığını görüyoruz.

Yıllara yaygın olarak daireler için verilen toplam Yapı Ruhsatı ve Yapı izin belge sayısına bakacak olursak; 1 Ekim 2017 tarihinde imar değişikliği nedeniyle rekor bir artış olmuş, sonrasında gittikçe azalan bir ivme ile 2024 yılına gelindiğinde ruhsat ve yapı izin sayılarında 2013 yıllarındaki sayılara kadar azaldığı görülmektedir. 2025 yılında ise 2024 yılına göre ruhsat sayılarında %30 a yakın bir artışla yeni bir ivme kazanmasına rağmen yapı izin belge sayısında yıllardır devam eden ortalama benzer rakamlarda seyrettiği görülmektedir. Aşağıda yıllara yaygın daire için alınan ruhsat ve izin sayıları karşılaştırılmıştır. Aslında ne kadar inşaat ruhsatı alınırsa alınsın yağıp kullanma izin belgesi sayısı hep aynı adetlerde kalıyor gibi duruyor. Bu da aklımıza acaba kapasite bu kadar sektör daha fazlasını üretmek istiyor da üretemiyor mu diye düşündürüyor, eğer durum böyleyse belediyelerde iskan almayı bekleyen , başvurularını yapmış onlarca bina olmalı diye düşünüyoruz. Bu veriyi görebileceğimiz bir istatistik kaynağımız maalesef bulunmuyor.

Türkiye’de 2025 yılında yapı ruhsatı en çok verilen il İstanbul oldu

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2025 yılında belediyeler tarafından verilen yapı ruhsatları istatistiklerini açıkladı. Bir önceki yıla göre yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 14,5 daire sayısı da yüzde 30,2 arttı. Türkiye genelinde 163 bin 854 bina ruhsat alırken, ruhsat alan daire sayısı 1.111.852 oldu.

2025 yılında ruhsat verilen daire sayısı İstanbul, 161 bin 435 adet ile en yüksek paya sahip oldu. İstanbul’u 72 bin 269 adet ile Ankara ve 68 bin 351 adet ile Hatay illeri izledi. 49.189 adet ile Kahramanmaraş dördüncü ve 42.474 adet ile Malatya beşinci sırada kaldı. Özellikle deprem bölgesinde alınan yapı ruhsatı sayısında 2025 yılında ciddi artış görülmektedir.

Yapı ruhsat sayıları yeni bir artış ivmesi mi kazanıyor…

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre belediyeler tarafından verilen yapı ruhsatı geçen yıl aynı döneme göre bina sayısı yüzde 14,5 artış gösterdi. Ruhsat sayıları 2020 senesinde toparlanmaya başlayıp, 2025 senesinde de artış ivmesi ile 2016 senesindeki rakamları yakaladığı görülmektedir. 2025 senesinde iyi bir artış ivmesi yakalanmış olduğu görülüyor.

Gayrimenkulde, 2017 yılı sonrasında üretimde yavaşlama ortaya çıktı. Yukarıda verdiğimiz ruhsat sayılarından da anlaşılabileceği gibi ruhsat sayılarında ciddi düşüşler oldu. 2017 yılında daire için alınan inşaat ruhsatı sayısı 1,4 milyon adet iken 2020 yılında ise 563 bin adetlere kadar azaldı. Sonrasındaki yavaşta olsa artan ivme ile 2025 yılı sonunda 1,1 milyon adeti gördü. Bu bilgiler doğrultusunda 2017 yılından itibaren ruhsat sayısındaki azalma sonrası 2023 yılından itibaren artan ivme, yaşanan arz daralmasının ortadan kalkmaya başladığını göstermektedir.

TÜİK tarafından yayınlanan “İnşaat Maliyet Endeksi” verilerine göre inşaat üretim maliyetleri 2025 yılı Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 24,50 artış olmuştur. Enerji maliyetlerindeki artışlar, çimento, bakır, çelik, demir, ahşap gibi maliyetlerdeki artışlar üretim maliyetlerini artırdı. Bunların yanında döviz kurlarındaki büyük orandaki yükselişler üretim maliyetlerinin daha da artmasına neden oldu. Maliyetlerin artması ile üretimdeki yavaşlamanın, piyasadaki arz daralmasına sebep olan etkenlerin en önemlilerinden biri olduğunu söyleyebiliriz.” şeklinde konuştu.

TÜİK VERİLERİNE GÖRE TÜRKİYE GENELİNDE 2025 YILINDA TOPLAM 1.760.292 ADET KONUT SATILDI

Son yapılan düzeltmelerden sonra TUİK in verilerine göre 2025 yılında;

Toplam Konut Satış Sayısı: 1.760.292 adet.
Toplam yaklaşık 1.111.852 adet konuta ruhsat verildi.
Toplam yaklaşık 213 milyon m² konuta ruhsat verildi.
İstanbul’da toplam 161 bin 435 adet konuta ruhsat verildi.
Ankara’da toplam 72.269 adet konuta ruhsat verildi.
Hatay’da toplam 68.351 daire ruhsat aldı.

Kahramanmaraş’ta toplam 49.189 daire ruhsat aldı.
Malatya’da toplam 42.474 daire ruhsat aldı.
İzmir’de toplam 39.430 adet daire ruhsat aldı.