Tarihi caminin mülkiyeti vakıflara geçti

İstanbul’un önemli tarihi ve inanç mirasları arasında yer alan Karaköy Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii’nde İBB tarafından, Koruma Kurulu onaylı ve bilimsel esaslara dayalı olarak yürütülen rekonstrüksiyon çalışmaları sürerken, Danıştay Birinci Dairesi’nin 10 Eylül 2025 tarihli kararıyla alanın mülkiyetinin Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne tescil edilmesine hükmedildi. Kararın kesinleşmesiyle birlikte, İBB’nin alandaki yetki ve sorumluluğu sona ererken, yürütülen tüm çalışmalara ilişkin bilgi, belge ve uygulama süreçleri eksiksiz biçimde ilgili kuruma devredildi.

Osmanlı döneminden günümüze ulaşan ve İstanbul’un kent hafızasında önemli bir yere sahip olan Karaköy Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii’nde yürütülen rekonstrüksiyon çalışmaları, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından bilimsel ilkelere dayalı, şeffaf ve Koruma Kurulu onaylı bir süreç kapsamında ele alındı. Yapının tarihi kimliğinin doğru biçimde korunması, depreme karşı güvenli hale getirilmesi ve kalıcı olarak yaşatılması hedefiyle planlanan çalışmalar; alanında uzman akademisyenlerden oluşan bir Bilim Kurulu eşliğinde ve titiz bir projelendirme süreciyle yürütüldü. Ancak süreç devam ederken, Danıştay Birinci Dairesi’nin kararı doğrultusunda cami alanının mülkiyetinin Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ait olduğu hükme bağlandı. Bu kararın kesinleşmesiyle birlikte, İBB’nin sahadaki tüm yetki ve sorumlulukları sona erdi ve alan tamamen Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün tasarrufuna geçti.

KENT TARİHİ TANITIM VE TURİZM DAİRESİ BAŞKANLIĞI ÇALIŞMALARI

İBB Kent Tarihi Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen rekonstrüksiyon süreci, Koruma Kurulu tarafından onaylanan proje çerçevesinde ve bilimsel denetim altında planlandı. Bu kapsamda, Prof. Dr. Baha Tanman, Prof. Dr. Feridun Çılı, Büke Uras ve Prof. Dr. Kutay Özaydın’dan oluşan Bilim Kurulu’nun görüş ve yönlendirmeleri doğrultusunda, yapının özgünlüğünü esas alan hassas bir çalışma programı uygulandı.

Çalışmaların ilk aşamasında, arkeolojik kazı titizliğiyle caminin tarihi temellerinin ortaya çıkarılmasına odaklanıldı. Bu süreçte elde edilen bulgular doğrultusunda mevcut proje yeniden değerlendirilerek, yapının özgün izleriyle uyumlu bir rekonstrüksiyon yaklaşımı benimsendi. Ortaya çıkarılan yeni temel duvarları, hem tarihsel veriler hem de mühendislik ölçütleri açısından detaylı biçimde analiz edildi.

Zemin güvenliğine ilişkin çalışmalar, zemin mekaniği verileri esas alınarak yürütüldü. Bu doğrultuda, Prof. Dr. Kutay Özaydın tarafından önerilen zemin enjeksiyonu yöntemi uygulanarak zemin sağlamlaştırma işlemleri gerçekleştirildi. Yapılan bu müdahalelerle, olası bir deprem durumunda caminin sağlam bir zemine ve güvenli bir temele oturması hedeflendi. Çevresiyle birlikte güçlendirilen zemin üzerinde, mevcut temellerin korunması ve sağlamlaştırılması amacıyla mütemadi hatıl uygulamasına yönelik hazırlıklar tamamlandı.

Süreç kapsamında, beden duvarlarının örülmesine geçilmeden önce zemin ve temel sistemlerinin bütüncül biçimde güvence altına alınması esas alındı. Bu doğrultuda, hem yapısal güvenliği hem de tarihi dokuya uygunluğu önceleyen aşamalar planlandı; beden duvarı yapım sürecine geçilmesi için gerekli tüm teknik ve bilimsel hazırlıkların tamamlanması hedeflendi.

Danıştay kararının kesinleşmesinin ardından, İBB tarafından alanda yürütülen tüm çalışmalara ilişkin raporlar, projeler, uygulama dokümanları ve teknik veriler Vakıflar Genel Müdürlüğü ile eksiksiz biçimde paylaşıldı. Ardından şantiye sahasının fiziki teslim süreci başlatılarak, alanın yönetimi ve sorumluluğu ilgili kuruma devredildi.